Imperium - Ryszard Kapuściński [książka]

„Imperium” jak wszystkie książki Kapuścińskiego ma swoją historię i, jak niektóre z nich, było efektem zupełnie innego zamysłu. Pisarz chciał stworzyć w latach 80. trylogię o wielkich dyktatorach. Pierwszym tomem był „Cesarz”, drugim „Szachinszach”, trzecim miał być „Amin”. To właśnie ten ostatni utwór był projektem początkowym, który ewoluował w chwili zetknięcia się z materiałem badawczym. Idi Amin był niezwykle okrutnym wojskowym dyktatorem w Ugandzie lat 70. Pisarz zbierał materiały na jego temat, jeździł przez dwa lata po terytorium ZSRR, kiedy w 1985 r. zaczęła się pierestrojka. Nagle stało się jasne, że jest to nieporównywalnie ważniejszy temat, a wątek dyktatora może być co najwyżej wątkiem pobocznym. Wąski trop ewaluował. Podobnie zmieniała się poetyka pisania, najlepszą okazała się forma eseistycznego reportażu. W ten sposób powstał obraz całego Związku Radzieckiego w jednym z najważniejszych i najbardziej przełomowych dla niego momentów historycznych. Dzięki niemu możemy ujrzeć ogrom i niesamowitość kraju oraz bezduszność systemu komunistycznego. Narracja nosi również znamiona pisarstwa osobistego. Pisarz pochodzi bowiem z Kresów, które były częścią imperium, a jego podróż rozpoczyna się w 1939 r., kiedy obserwuje atak Armii Czerwonej na swój rodzinny Pińsk. Książka została wzbogacona o esej Adama Hochschilda, a wstęp napisał Sławomir Popowski.