Klasyka Kina Radzieckiego: Hełm Aleksandra Macedońskiego [DVD]

Poczciwy nauczyciel przedszkolny – Troszkin (Jewgienij Leonow) na prośbę milicji udaje podobnego do niego jak dwie krople wody przestępcę, „Docenta” (także Leonow, 1926 – 94, wybitny aktor charakterystyczny, pamiętny zwłaszcza z filmu „Dworzec białoruski” – „Biełorusskij wokzał”, 1970). Chodzi o to, by dociec, gdzie trójka złodziejaszków ukryła cenny łup – tytułowy hełm. Troszkin usiłuje sprowadzić wspólników „Docenta” na dobrą drogę, co staje się powodem wielu komediowych perypetii… Utwór ten cieszył się wielkim powodzeniem u publiczności (największa frekwencja w ZSRR w 1972 roku), krytyka czasem kręciła nosem. Doceniano jednak powszechnie występ Leonowa. Pojawiały się natomiast wątpliwości, co do połączenia wodewilowo - farsowych chwytów i lirycznej tonacji serio. Był to przykład coraz popularniejszej w latach 70. w ZSRR, „smutnej komedii”, której jednym z mistrzów był współscenarzysta „Hełmu…”, Girgorij Danielija (ur. 1930), twórca tak głośnych filmów jak „Nie smuć się”(„Nie goriuj”, 1969) czy „Jesienny maraton” („Osiennyj maraton”, 1979). Reżyser Aleksander Sieryj (1927 – 87) nie był tak wyrafinowany i subtelnie liryczny jak Danielija, ale wniósł do filmu osobiste doświadczenie – sam w więzieniu spędził z powodu bójki cztery lata i poznał doskonale tamtejszy żargon. Danielija wspierał go w realizacji filmu, ale chociaż język dialogów rzecz jasna złagodzono i tak film z woli cenzorów leżał długo na półce. Do szerokiej dystrybucji trafił w końcu za sprawą błogosławieństwa ówczesnego przywódcy ZSRR, Leonida Breżniewa, który miał słabość do komedii.