Mściciel z Laramie [DVD]

Ostatni i chyba najlepszy western nakręcony przez weterana gatunku Anthony’ego Manna. W głównej roli Mann po raz kolejny obsadził swego ulubionego aktora, Jamesa Stewarta, z którym współpracował wcześniej przy filmach: Winchester’73 (1950) i Zakręt rzeki (1951). Stewart wciela się tu w kapitana amerykańskiej kawalerii, Willa Lockharta, przybywającego do zapadłej mieściny na skraju terytorium Apaczów w poszukiwaniu zemsty za śmierć swego brata. W kręgu podejrzanych znajdują się miejscowy potentat, hodowca bydła Alec Waggeman, jego syn – Joe oraz zarządca ich rancza, Vic. Stewart gra tę rolę (nie po raz pierwszy zresztą w latach 50.) wbrew swemu aktorskiemu wizerunkowi „zwyczajnego faceta” uwielbianego przez wszystkich. Tutaj nie jest wcale bohaterem pozytywnym. To człowiek opętany żądzą zemsty, idący „po trupach” do celu. Jeżeli od początku z nim sympatyzujemy to tylko i wyłącznie z powodu celu, który mu przyświeca, no i szczerych niebieskich oczu Stewarta, zdradzających wielkie serce pod maską twardziela. Zresztą żaden z bohaterów, za wyjątkiem typowego szwarccharakteru – Joego, nie jest tu jednoznaczną postacią. Ci początkowo negatywni w miarę rozwoju akcji pokazują ludzką twarz i odwrotnie: to w końcu bohater z początku obdarzany pozytywnymi emocjami okazuje się głównym złoczyńcą. Sama fabuła specjalnie oryginalna nie jest, ale równoważąc typowo westernowe chwyty i wątki psychologiczne Mann okazał się niejako prekursorem rewolucji w westernie, jaka dokona się na przełomie lat 50. i 60. Owszem, psychologia to jeszcze nieco toporna, ale w rozwoju gatunku krok milowy.