Tak jakby nic się nie wydarzyło - Tim Etchells [KSIĄŻKA]

Pierwsza w Polsce publikacja poświęcona praktyce performatywnej Forced Entertainment - brytyjskiej grupy, działającej nieprzerwanie od 1984 roku. Forced Entertainment korzysta z estetyki i narracji codzienności, mieszając jej prostotę wizualną, brak spektakularności z absurdem i ironią. Założycielem i liderem kolektywu jest Tim Etchells - pisarz, reżyser, artysta wizualny. Dokonał on także wyboru materiałów do książki, która zawiera teksty reżysera z lat 1994-2013: eseje, teksty sceniczne, notatki, transkrypcje procesu pracy teatralnej. Uzupełnieniem odśrodkowej perspektywy twórcy, przez lata piszącego i opisującego swoją praktykę artystyczną, są krytyczne analizy badaczy teatru (Hansa-Thiesa Lehmanna i Floriana Malzachera), rozmowy z reżyserem przeprowadzone przez Adriana Heathfielda i Katarzynę Tórz oraz materiał ikonograficzny - zdjęcia ze spektakli i prac wizualnych Etchellsa. Pod redakcją Katarzyny Tórz. Publikacja jest powiązana z tegoroczną odsłoną festiwalu Malta. - - - Tim Etchells (ur. 1962) - dyrektor artystyczny grupy Forced Entertainment. W 1984 roku, po studiach na Wydziale Dramatu na Uniwersytecie Exeter, wraz z grupą przyjaciół postanowił przenieść się z południa Anglii na północ, do przemysłowego miasta Sheffield, by tam przez teatr mówić o współczesności. Z czasem okazało się, że tematy, które ich fascynują - eksperymenty z językiem i szukanie nowych form narracji, obrzeża i skutki uboczne systemu, samotność, dla której scenerią jest nadmiar i rozrywka, eksploatowanie klisz kultury masowej i szukanie w niej poezji - wymuszają wyjście poza teren sceny. Grupa wywarła ogromny wpływ na rozwój brytyjskiego teatru niezależnego, a jej znaczenie w teatrze europejskim jest dziś niekwestionowane. W swoim dorobku Etchells - zarówno jako artysta działający z grupą, jak i indywidualnie - ma więc nie tylko spektakle, lecz także akcje site-specific, cykle fotograficzne, instalacje, projekty audiowizualne i literackie. Tim Etchells kieruje procesem twórczym grupy, jest reżyserem wszystkich spektakli Forced Entertainment oraz autorem wielu tekstów scenicznych. W niektórych przedsięwzięciach, przede wszystkim w spektaklach wielogodzinnych, występuje również jako aktor. - - - Fragment - Poradzę sobie - odpowiedział. - Wracam do Stambułu, żeby założyć teatr. Milczałem, spoglądając to na Nie-Ahmeda, to na śmieci latające po chodniku. - Sztuka to miejsce, gdzie mówi się barwnie, gdzie mówieniem przywraca się językowi życie, gdzie reanimuje się idee, obraca nimi i pokazuje ich drugą stronę - dodał. - Sztuka to miejsce wyłomu w starych ideach, otwierania ich i tworzenia w nich nowych. Sztuka jest narzędziem nawigacji, lepszym niż GPS. To broń lepsza niż koktajl Mołotowa. - Performans? - zapytałem. - Wierzę w to - odpowiedział. - Performans tworzy przestrzeń, w której możliwe są różne rodzaje kontaktów, różne rodzaje rozmów. To miejsce dające możliwość wyjścia na zewnątrz, odejścia od powszechnej skłonności do ulegania utowarowionemu pożądaniu, opakowanemu, strzaskanemu i ukrytemu w panice i terrorze. Siedzieliśmy jeszcze przez chwilę. Po jakimś czasie Nie-Ahmed zebrał się do wyjścia. Księżyc był w pełni. Wszystko można było zobaczyć i usłyszeć. Światła miasta, daleki ruch uliczny, walające się śmieci i odbicie księżyca w wodzie.