Do małego miasteczka przyjeżdża młody pracownik muzeum-Tomasz, dysponujący pokracznym, ale nader sprawnym samochodem. Został ściągnięty przez prowadzącego wykopaliska profesora Opałko. Ponoć w okolicy znajdują się skarby byłego dziedzica. Tomasz poszukuje ich na własną rękę, ale śledzony jest przez asystentkę Opałki, zwaną "Zaliczką". Wraz z trójką harcerzy wpada na trop szajki usiłującej zagarnąć zbiory, wyjaśnia przyczyny śmierci zaufanego przyjaciela dziedzica-Kolasy. Szefem szajki okazuje się fotograf Karol. W ostatniej chwili Tomasz, harcerze i Zaliczka krzyżują jego plany. Zbiory trafiają do muzeum; Tomasz i Zaliczka ruszają na spotkanie kolejnej przygody. Cykl powieści Nienackiego o panu Samochodziku był udaną próbą wykreowania młodzieżowego bohatera pozytywnego.